Deel 1
Het oude hart
2,0 km · 11 stops · ± 1,5 uur
Start: Het Steen, Steenplein 1, 2000 Antwerpen
Download de pdf om te printenProefversie. De route is nog niet ter plaatse nagelopen. Klopt er iets niet? Laat het weten.
1. Het Steen
Vraag. Hoeveel Antwerpse handjes vind je op deze koer? Dus niet aan de overkant van de straat.
Toon het antwoord
16
Weetje. Boven de poortboog zit een klein vierkant plakaat met een mannetje in reliëf dat lijkt te squatten. In de volksmond heette hij "god joemenas", naar gymnastiek, omdat hij zo sportief lijkt. Oude Sinjoren vloeken er nog altijd mee. Zijn echte naam is Semini. Lang geleden had hij ook een gigantische fallus, tot de jezuïeten hem rond 1587 verminkten. Toch kwamen vrouwen met een kinderwens nog lang een korreltje van de steen afprutsen om op te eten. Ook de kaaien zagen er vroeger anders uit: in de jaren 1880 werden ze rechtgetrokken, en de arme luizen die aan het water woonden moesten verhuizen naar de Seefhoek. Die bewoners van de waterkant noemen we nog altijd "kantjesvolk".
Meer info over Het Steen2. Jan Zonder Vrees
Vraag. Er hangt hier een vis. Wie verkocht hier vroeger vis?
Toon het antwoord
Moeder Neeltje
Weetje. Niet te verwarren met de historische hertog Jan zonder Vrees van Bourgondië, al deelt hij diens bijnaam. De Antwerpse Jan Zonder Vrees is een verzonnen volksheld, bekend geworden door de jeugdroman De wonderlijke lotgevallen van Jan zonder Vrees van Constant De Kinder uit 1910.
Meer info over Jan Zonder Vrees3. Ruckersplaats
Vraag. Hoeveel achthoekige ramen tel je op deze binnenplaats?
Toon het antwoord
46
Weetje. Dit plein in de Vleeshuiswijk is genoemd naar de familie Ruckers, de beroemdste klavecimbelbouwers van Antwerpen in de 16de en 17de eeuw. Wat Stradivarius is voor snaarinstrumenten, zijn zij voor het klavecimbel.
Meer info over Ruckersplaats4. Kleine Koraalberg
Vraag. Op welk huisnummer woont mogelijk een Samson-en-Gert-fan?
Toon het antwoord
11-13
Weetje. De naam heeft niets met schelpjes te maken, en ook niet met de juweliers en edelsteenhandelaars die hier vanaf 1553 zaten. "Coraelstrate" komt van een uithangbord, "den Coraeltacke", dat al in 1579 vermeld werd. De "berg" kwam er pas in de 19de eeuw bij, en die klopt wel: de straat ligt hier echt hoog.
Meer info over Kleine Koraalberg5. Leonie Glassplein
Vraag. Wat mag je doen, volgens de stadsdichteres?
Toon het antwoord
Hier zijn
Weetje. Dit plein ligt midden in het DIVA-museum, achter het stadhuis, en de tuin gaat over diamant. De messing lijnen in het reliëf tekenen de lagen van een open mijn, en de beplanting verwijst naar juwelen, met meiklokjes en zilveren varens. Leonie Glass was de moeder van Marcel Tolkowsky, de bedenker van de moderne ronde briljant.
Meer info over Leonie Glassplein6. Grote Markt
Vraag. Zoek Justitia op de gevel van het stadhuis. Wat ontbreekt er aan haar?
Toon het antwoord
Haar blinddoek. De Antwerpenaren doen namelijk nooit iets verkeerd.
Weetje. Tijdens de Franse periode, eind 18de eeuw, stond hier een Vrijheidsboom. Toen de vierde boom in de 19de eeuw afstierf, kreeg het hout een tweede leven als schrijftafel voor de burgemeester. In 1887 kwam er de Brabofontein.
Meer info over Grote Markt7. Vlaaikensgang
Vraag. Wat is het telefoonnummer van De Lift? Zoek het in de gangetjes en keer dan terug naar de ingang.
Toon het antwoord
80020404
Weetje. De gang dateert van 1591. Twee anekdotes verklaren de naam, en allebei verwijzen ze naar een vlaaien- of wafelhuis dat hier tussen de schoenmakers en de klokkenluiders zou hebben gezeten. Let ook op het opstaande randje bij sommige sleutelgaten. Dat zijn zatlappensleutelgaten: om het slot te vinden in het donker, of bij zatlapperij.
Meer info over Vlaaikensgang8. Handschoenmarkt
Vraag. Tegen de kathedraalmuur, rechts van de ingang naar de shop, staan drie beelden. Welke figuur is duidelijk te groot?
Toon het antwoord
De werker uiterst rechts
Weetje. Dit is het Pieter Appelmans-monument, genoemd naar de man die hielp aan de bouw van de kathedraal. Hij staat op de muur. Jef Lambeaux maakte het rond 1906, maar het duurde bijna dertig jaar voor het er stond: pas op 12 mei 1935 onthulde koning Leopold III het, lang na de dood van de beeldhouwer. De beelden waren nooit bedoeld om zo dicht naast elkaar te staan. Het beeld van Nello en Patrasche hier vlakbij staat er voor de Japanse toeristen: A Dog of Flanders is daar een hit, en bij ons zo goed als onbekend.
Meer info over Handschoenmarkt9. Eiermarkt
Vraag. Waarom zie je hier overal kleine "veelhoekjes" bovenaan sommige gevels? En wat is die rare druiventros die hier hangt?
Toon het antwoord
Bijenkorven
Weetje. Vlak bij deze koer, tegen de gevel van de oude "Grand Bazar", staat Teun de eierboer. Hij was de spreekbuis van het volk en gaf over elke belangrijke gebeurtenis zijn mening in vinnige pamfletten.
Meer info over Eiermarkt10. Sint-Nicolaasplaats
Vraag. Welke sport kan je hier vrij beoefenen?
Toon het antwoord
Petanque
Weetje. Dit was oorspronkelijk een godshuis, een soort middeleeuws rusthuis, in 1422 opgericht door het meerseniersambacht voor arme, oude of zieke gildeleden. De meerseniers waren de gilde van de kleinhandelaars en ambachtslui: schoenlappers, kleermakers, tinnegieters en kruideniers.
Meer info over Sint-Nicolaasplaats11. Moriaanstraatje
Vraag. Wat zegt Urbanus?
Toon het antwoord
Wat
Weetje. Genoemd naar een afspanning in de Korte Koepoortstraat. In 1549 kocht de Spaanse koopman don Diego de Sainct Jehan de "Moriaan" op, samen met een aanpalende woning en twee huizen in de Wijngaardstraat. Op die eigendommen opende hij twee straten: de Moriaanstraat en de Onze-Lieve-Vrouwstraat.
Meer info over Moriaanstraatje
Dit was de laatste stop. Dorst gekregen? Café Quinten Matsijs, het oudste café van de stad, zit om de hoek in de Moriaanstraat.
Stuur je reviewstadsrally.be draait op een pc in mijn living. Kost jou niks, kostte mij een paar avonden. Trakteer op een fristi. Buy me a fristi